<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-stylesheet type="text/xsl" href="static/style.xsl"?><OAI-PMH xmlns="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.openarchives.org/OAI/2.0/ http://www.openarchives.org/OAI/2.0/OAI-PMH.xsd"><responseDate>2026-05-30T08:38:10Z</responseDate><request verb="GetRecord" identifier="oai:riuma.uma.es:10630/28791" metadataPrefix="mets">https://riuma.uma.es/rest/oai/request</request><GetRecord><record><header><identifier>oai:riuma.uma.es:10630/28791</identifier><datestamp>2026-02-03T11:10:13Z</datestamp><setSpec>com_10630_2254</setSpec><setSpec>col_10630_37953</setSpec></header><metadata><mets xmlns="http://www.loc.gov/METS/" xmlns:doc="http://www.lyncode.com/xoai" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" ID="&#xa;&#x9;&#x9;&#x9;&#x9;DSpace_ITEM_10630-28791" TYPE="DSpace ITEM" PROFILE="DSpace METS SIP Profile 1.0" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/METS/ http://www.loc.gov/standards/mets/mets.xsd" OBJID="&#xa;&#x9;&#x9;&#x9;&#x9;hdl:10630/28791">
   <metsHdr CREATEDATE="2026-05-30T10:38:10Z">
      <agent ROLE="CUSTODIAN" TYPE="ORGANIZATION">
         <name>RIUMA. Repositorio Institucional de la Universidad de Málaga</name>
      </agent>
   </metsHdr>
   <dmdSec ID="DMD_10630_28791">
      <mdWrap MDTYPE="MODS">
         <xmlData xmlns:mods="http://www.loc.gov/mods/v3" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-1.xsd">
            <mods:mods xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/mods/v3 http://www.loc.gov/standards/mods/v3/mods-3-1.xsd">
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>Redondo-Castro, Cristina</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:name>
                  <mods:role>
                     <mods:roleTerm type="text">author</mods:roleTerm>
                  </mods:role>
                  <mods:namePart>Grana-Gil, Isabel María</mods:namePart>
               </mods:name>
               <mods:extension>
                  <mods:dateAccessioned encoding="iso8601">2024-01-16T13:41:45Z</mods:dateAccessioned>
               </mods:extension>
               <mods:extension>
                  <mods:dateAvailable encoding="iso8601">2024-01-16T13:41:45Z</mods:dateAvailable>
               </mods:extension>
               <mods:originInfo>
                  <mods:dateIssued encoding="iso8601">2022-06</mods:dateIssued>
               </mods:originInfo>
               <mods:identifier type="citation">Redondo Castro, Cristina y Grana Gil, Isabel. «La segunda enseñanza extremeña a través de su alumnado. Los institutos históricos provinciales de Cáceres y Badajoz (1900-1936)». Historia y Memoria de la Educación 16 (2022): 339-378</mods:identifier>
               <mods:identifier type="uri">https://hdl.handle.net/10630/28791</mods:identifier>
               <mods:identifier type="doi">10.5944/hme.16.2022.27586</mods:identifier>
               <mods:abstract>El primer tercio del siglo XX es un periodo caracterizado por grandes transformaciones sociales y culturales, pero ¿Cómo afectaron estos cambios en la segunda enseñanza extremeña? El objetivo de este artículo es analizar el desarrollo y evolución de la segunda enseñanza (oficial, colegiada y libre) en Extremadura, en los años comprendidos entre 1900 y 1936 a través del alum-nado matriculado en los institutos históricos de Cáceres y Badajoz. Para ello, en  este  trabajo  no  solo  hemos  recurrido  al  análisis  cuantitativo  a  través  de  tablas y gráficos en las que se muestran datos de la población matriculada, procedencia, tipos de enseñanza, diferencias por sexos, etc., sino que funda-mentalmente nos ha interesado saber cuáles han sido las causas que han in-fluido  en  la  evolución,  o  no,  de  este  nivel  educativo.  La  conclusión  es  que,  aunque se empieza a iniciar un proceso de democratización de este tipo enseñanza  gracias  a  las  políticas  educativas  que  fueron  emergiendo  durante  el  primer tercio del siglo XX, sobre todo durante la Segunda República, favorecida por la implantación de los nuevos institutos, así como por el hecho de exigir el título de bachiller para acceder a las escuelas normales, en Extrema-dura, debido al alto índice de analfabetismo, población diseminada y escaso desarrollo económico, entre otras causas, no llegaron a calar del todo.</mods:abstract>
               <mods:language>
                  <mods:languageTerm authority="rfc3066">spa</mods:languageTerm>
               </mods:language>
               <mods:accessCondition type="useAndReproduction" />
               <mods:subject>
                  <mods:topic>Enseñanza secundaria - Extremadura - Historia - S. XX</mods:topic>
               </mods:subject>
               <mods:titleInfo>
                  <mods:title>La segunda enseñanza extremeña a través de su alumnado. Los institutos históricos provinciales de Cáceres y Badajoz (1900-1936)</mods:title>
               </mods:titleInfo>
               <mods:genre>journal article</mods:genre>
            </mods:mods>
         </xmlData>
      </mdWrap>
   </dmdSec>
   <amdSec ID="TMD_10630_28791">
      <rightsMD ID="RIG_10630_28791">
         <mdWrap MIMETYPE="text/plain" MDTYPE="OTHER" OTHERMDTYPE="DSpaceDepositLicense">
            <binData>CjEuIEFjZXB0YW5kbyBlc3RhIGxpY2VuY2lhLCB1c3RlZCAoZWwgYXV0b3IvZXMgbyBlbCBwcm9waWV0YXJpby9zIGRlIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZSBhdXRvcikgZ2FyYW50aXphIGEgbGEgVW5pdmVyc2lkYWQgZGUgTcOhbGFnYSBlbCBkZXJlY2hvIG5vIGV4Y2x1c2l2byBkZSBhcmNoaXZhciwgcmVwcm9kdWNpciwgY29udmVydGlyIChjb21vIHNlIGRlZmluZSBtw6FzIGFiYWpvKSwgY29tdW5pY2FyIHkvbyBkaXN0cmlidWlyIHN1IGRvY3VtZW50byBtdW5kaWFsbWVudGUgZW4gZm9ybWF0byBlbGVjdHLDs25pY28uCgoyLiBUYW1iacOpbiBlc3TDoSBkZSBhY3VlcmRvIGNvbiBxdWUgbGEgVW5pdmVyc2lkYWQgZGUgTcOhbGFnYSBwdWVkYSBjb25zZXJ2YXIgbcOhcyBkZSB1bmEgY29waWEgZGUgZXN0ZSBkb2N1bWVudG8geSwgc2luIGFsdGVyYXIgc3UgY29udGVuaWRvLCBjb252ZXJ0aXJsbyBhIGN1YWxxdWllciBmb3JtYXRvIGRlIGZpY2hlcm8sIG1lZGlvIG8gc29wb3J0ZSwgcGFyYSBwcm9ww7NzaXRvcyBkZSBzZWd1cmlkYWQsIHByZXNlcnZhY2nDs24geSBhY2Nlc28uCgozLiBEZWNsYXJhIHF1ZSBlbCBkb2N1bWVudG8gZXMgdW4gdHJhYmFqbyBvcmlnaW5hbCBzdXlvIHkvbyBxdWUgdGllbmUgZWwgZGVyZWNobyBwYXJhIG90b3JnYXIgbG9zIGRlcmVjaG9zIGNvbnRlbmlkb3MgZW4gZXN0YSBsaWNlbmNpYS4gVGFtYmnDqW4gZGVjbGFyYSBxdWUgc3UgZG9jdW1lbnRvIG5vIGluZnJpbmdlLCBlbiB0YW50byBlbiBjdWFudG8gbGUgc2VhIHBvc2libGUgc2FiZXIsIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZSBhdXRvciBkZSBuaW5ndW5hIG90cmEgcGVyc29uYSBvIGVudGlkYWQuCgo0LiBTaSBlbCBkb2N1bWVudG8gY29udGllbmUgbWF0ZXJpYWxlcyBkZSBsb3MgY3VhbGVzIG5vIHRpZW5lIGxvcyBkZXJlY2hvcyBkZSBhdXRvciwgZGVjbGFyYSBxdWUgaGEgb2J0ZW5pZG8gZWwgcGVybWlzbyBzaW4gcmVzdHJpY2Npw7NuIGRlbCBwcm9waWV0YXJpbyBkZSBsb3MgZGVyZWNob3MgZGUgYXV0b3IgcGFyYSBvdG9yZ2FyIGEgbGEgVW5pdmVyc2lkYWQgZGUgTcOhbGFnYSBsb3MgZGVyZWNob3MgcmVxdWVyaWRvcyBwb3IgZXN0YSBsaWNlbmNpYSwgeSBxdWUgZXNlIG1hdGVyaWFsIGN1eW9zIGRlcmVjaG9zIHNvbiBkZSB0ZXJjZXJvcyBlc3TDoSBjbGFyYW1lbnRlIGlkZW50aWZpY2FkbyB5IHJlY29ub2NpZG8gZW4gZWwgdGV4dG8gbyBjb250ZW5pZG8gZGVsIGRvY3VtZW50byBlbnRyZWdhZG8uCgo1LiBTaSBlbCBkb2N1bWVudG8gc2UgYmFzYSBlbiB1bmEgb2JyYSBxdWUgaGEgc2lkbyBwYXRyb2NpbmFkYSBvIGFwb3lhZGEgcG9yIHVuYSBhZ2VuY2lhIHUgb3JnYW5pemFjacOzbiBkaWZlcmVudGUgZGUgbGEgVW5pdmVyc2lkYWQgZGUgTcOhbGFnYSwgc2UgcHJlc3Vwb25lIHF1ZSBzZSBoYSBjdW1wbGlkbyBjb24gY3VhbHF1aWVyIGRlcmVjaG8gZGUgcmV2aXNpw7NuIHUgb3RyYXMgb2JsaWdhY2lvbmVzIHJlcXVlcmlkYXMgcG9yIGVzdGUgY29udHJhdG8gbyBhY3VlcmRvLgoKNi4gTGEgVW5pdmVyc2lkYWQgZGUgTcOhbGFnYSBpZGVudGlmaWNhcsOhIGNsYXJhbWVudGUgc3UvcyBub21icmUvcyBjb21vIGVsL2xvcyBhdXRvci9lcyBvIHByb3BpZXRhcmlvL3MgZGUgbG9zIGRlcmVjaG9zIGRlbCBkb2N1bWVudG8sIHkgbm8gaGFyw6EgbmluZ3VuYSBhbHRlcmFjacOzbiBkZSBzdSBkb2N1bWVudG8gZGlmZXJlbnRlIGEgbGFzIHBlcm1pdGlkYXMgZW4gZXN0YSBsaWNlbmNpYS4KCg==</binData>
         </mdWrap>
      </rightsMD>
   </amdSec>
   <amdSec ID="FO_10630_28791_1">
      <techMD ID="TECH_O_10630_28791_1">
         <mdWrap MDTYPE="PREMIS">
            <xmlData xmlns:premis="http://www.loc.gov/standards/premis" xsi:schemaLocation="http://www.loc.gov/standards/premis http://www.loc.gov/standards/premis/PREMIS-v1-0.xsd">
               <premis:premis>
                  <premis:object>
                     <premis:objectIdentifier>
                        <premis:objectIdentifierType>URL</premis:objectIdentifierType>
                        <premis:objectIdentifierValue>https://riuma.uma.es/bitstreams/e82f7314-209a-4888-ae07-1d70615bf075/download</premis:objectIdentifierValue>
                     </premis:objectIdentifier>
                     <premis:objectCategory>File</premis:objectCategory>
                     <premis:objectCharacteristics>
                        <premis:fixity>
                           <premis:messageDigestAlgorithm>MD5</premis:messageDigestAlgorithm>
                           <premis:messageDigest>c05a2e4cdbd4d3e833bc1c38b483cbf7</premis:messageDigest>
                        </premis:fixity>
                        <premis:size>440532</premis:size>
                        <premis:format>
                           <premis:formatDesignation>
                              <premis:formatName>application/pdf</premis:formatName>
                           </premis:formatDesignation>
                        </premis:format>
                     </premis:objectCharacteristics>
                     <premis:originalName>27586-Texto del artículo-90529-1-10-20220615.pdf</premis:originalName>
                  </premis:object>
               </premis:premis>
            </xmlData>
         </mdWrap>
      </techMD>
   </amdSec>
   <fileSec>
      <fileGrp USE="ORIGINAL">
         <file ID="BITSTREAM_ORIGINAL_10630_28791_1" MIMETYPE="application/pdf" SEQ="1" SIZE="440532" CHECKSUM="c05a2e4cdbd4d3e833bc1c38b483cbf7" CHECKSUMTYPE="MD5" ADMID="FO_10630_28791_1" GROUPID="GROUP_BITSTREAM_10630_28791_1">
            <FLocat LOCTYPE="URL" xlink:type="simple" xlink:href="https://riuma.uma.es/bitstreams/e82f7314-209a-4888-ae07-1d70615bf075/download" />
         </file>
      </fileGrp>
   </fileSec>
   <structMap LABEL="DSpace Object" TYPE="LOGICAL">
      <div TYPE="DSpace Object Contents" ADMID="DMD_10630_28791">
         <div TYPE="DSpace BITSTREAM">
            <fptr FILEID="BITSTREAM_ORIGINAL_10630_28791_1" />
         </div>
      </div>
   </structMap>
</mets>
</metadata></record></GetRecord></OAI-PMH>